της Βαρβάρας Ζούκα
Στα χέρια του δήμου Θεσσαλονίκης βρίσκεται πλέον η μελέτη τροποποίησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) για την ανάπλαση της ΔΕΘ, λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, όπου θα τεθεί επί τάπητος το μέλλον ενός από τα πλέον εμβληματικά έργα της πόλης.
Η αποψινή συνεδρίαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο πρόεδρος της ΔΕΘ-Helexpo, Χρήστος Τσεντεμεΐδης, αναμένεται να παρουσιάσει αναλυτικά τον νέο σχεδιασμό, ενώ αύριο το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας καλείται να εγκρίνει την προκήρυξη του διαγωνισμού για την υλοποίηση της ανάπλασης.
Η μελέτη που κατατέθηκε αποτυπώνει τις αλλαγές που συμφωνήθηκαν έπειτα από διαβούλευση με τον δήμο Θεσσαλονίκης και μεταβάλλει ουσιωδώς τον αρχικό σχεδιασμό για την ανάπλαση της ΔΕΘ. Από τα 176 στρέμματα της συνολικής έκτασης, η μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση περιορίζεται στα 56.025,37 τ.μ., δηλαδή στο 31,82% του οικοδομικού τετραγώνου, ενώ κατοχυρώνεται ελάχιστη αδόμητη επιφάνεια 120.062,28 τ.μ., που αντιστοιχεί στο 68,18% της έκτασης.
Διατηρείται και ανακαινίζεται το Βελλίδειο
Η πρώτη σημαντική αλλαγή αφορά το Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης», το οποίο παραμένει στη σημερινή του θέση και εντάσσεται πλέον στα προστατευόμενα κτίρια του συγκροτήματος.
Σε αντίθεση με το αρχικό Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, που προέβλεπε την κατεδάφισή του και την ανέγερση νέου συνεδριακού κέντρου, το υφιστάμενο κτίριο θα διατηρηθεί, με δυνατότητα ανακαίνισης, ενεργειακής αναβάθμισης και λειτουργικού εκσυγχρονισμού.
Καταργούνται δύο ζώνες δόμησης
Η δεύτερη κρίσιμη παρέμβαση αφορά την κατάργηση της προβλεπόμενης δόμησης στις περιοχές Ι2 και ΙΙΙ, σε ικανοποίηση σχετικού αιτήματος που είχε θέσει ο δήμος Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τον νέο σχεδιασμό.
“Από πολεοδομικής απόψεως, η μεταβολή εγγράφεται στη σταθερή επιδίωξη του Δήμου για τη μεγιστοποίηση των ελεύθερων και αδόμητων χώρων εντός του χώρου της ΔΕΘ και για την ενίσχυση του χαρακτήρα της περιοχής ως υπερτοπικού ελευθέρου χώρου αστικού πρασίνου, επιδίωξη η οποία έχει καταγραφεί επανειλημμένως και σε επίπεδο συλλογικών οργάνων του μητροπολιτικού σχεδιασμού”, αναφέρεται στη σχετική τεχνική έκθεση που κατατέθηκε στον δήμο Θεσσαλονίκης.
Οι δύο αυτές περιοχές, στις οποίες το ισχύον Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο προέβλεπε δυνατότητα ανέγερσης συνολικά 49.000 τετραγωνικών μέτρων νέων κτιρίων (14.000 τ.μ. στην περιοχή Ι2 και 35.000 τ.μ. στην περιοχή ΙΙΙ), παύουν πλέον να αποτελούν περιοχές δόμησης.
Όπως σημειώνουν οι μελετητές, η εξέλιξη αυτή αποτελεί τη σημαντικότερη πολεοδομική μεταβολή του νέου σχεδιασμού, καθώς μειώνει αισθητά το δομημένο αποτύπωμα της ανάπλασης.
Οριστικά τέλος σε ξενοδοχείο και εμπορικό κέντρο
Η τεχνική έκθεση επιβεβαιώνει επίσης ότι εγκαταλείπεται οριστικά το αρχικό μοντέλο ανάπτυξης, που προέβλεπε ξενοδοχείο και εμπορικό κέντρο.
“Εξίσου σημαντική με την ποσοτική είναι και η ποιοτική διάσταση της μεταβολής. Με την κατάργηση του τομέα όρων δόμησης ΙΙΙ απαλείφονται από την περιοχή οι χρήσεις υψηλότερης έντασης που το ισχύον καθεστώς επέτρεπε σε αυτόν -εμπόριο και παροχή προσωπικών υπηρεσιών, γραφεία και τράπεζες, τουριστικά καταλύματα και εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, κτίρια στάθμευσης- καθώς και το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος των 32 μ. που συνδεόταν με αυτές. Στη θέση τους εγκαθίσταται το ήπιο καθεστώς του τομέα V, με χρήσεις πρασίνου, ελεύθερων χώρων, πολιτιστικών εγκαταστάσεων και υπαίθριων χώρων εκδηλώσεων, εκθέσεων και συνάθροισης κοινού, υπόγειων χώρων στάθμευσης και χώρων σε κοινή χρήση. Η μετάβαση αυτή απομακρύνει από την περιοχή τις πλέον οχλούσες και κυκλοφοριακά επιβαρυντικές λειτουργίες, μειώνει δραστικά τη μελλοντική ογκοπλαστική επιβάρυνση, τους οπτικούς φραγμούς και τις σκιάσεις προς τον περιβάλλοντα αστικό ιστό και ευθυγραμμίζει το κανονιστικό καθεστώς με τον προοριζόμενο χαρακτήρα του χώρου ως πάρκου υπερτοπικής εμβέλειας”, επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Το πάρκο της ΔΕΘ
Κεντρικός άξονας του νέου σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός εκτεταμένου ανοιχτού δημόσιου χώρου, με έμφαση στο πράσινο και στη λειτουργική σύνδεση του χώρου της ΔΕΘ με την πόλη.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η διαμόρφωση περί των 120 στρεμμάτων ανοιχτών χώρων με έμφαση στη διαμόρφωση χώρων πρασίνου, εκδηλώσεων και συνάθροισης κοινού. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μελέτη τροποποίησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, τον κύριο χώρο πρασίνου – αναψυχής που αποδίδεται ως πάρκο της ΔΕΘ τον αποτελεί ηελεύθερη έκταση των περίπου 86 στρεμμάτων στον Τομέα V. Στην έκταση αυτή παραμένουν τα κτίρια του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (με τη δυνατότητα επέκτασής του κατά 300 τ.μ.), το περίπτερο της πρώην ESSO PAPPAS, ο πύργος του ΟΤΕ καθώς και η πύλη-τόξο και το στέγαστρο της πλατείας ΧΑΝΘ, ενώ δίνεται η δυνατότητα κατασκευής αποκλειστικά και μόνο ενός νέου κτιρίου αναψυχής, μέγιστης δόμησης 250 τ.μ.
“Η δημιουργία του Πάρκου της ΔΕΘ θα πρέπει να ανταποκρίνεται τόσο στις επιδιώξεις των θεσμοθετημένων χωροταξικών πλαισίων όσο και στην επιθυμία κατοίκων και φορέων της πόλης για τη δημιουργία ενός, όσο το δυνατόν, εκτενέστερου ελεύθερου χώρου πρασίνου, που να αποτελεί πόλο έλξης κατοίκων και επισκεπτών της πόλης και να συμβάλλει στη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών της άμεσης και ευρύτερης περιοχής”, τονίζεται.
Προς αυτή την κατεύθυνση ορίζεται μεταξύ άλλων ότι ηδιάταξη των κτιρίων, που πάντως θα καθοριστεί σε επόμενο στάδιο, θα πρέπει να ανταποκρίνεται επαρκώς στην κατεύθυνση για ανοιχτό προς την πόλη πάρκο με την ελαχιστοποίηση της περιτείχισης και της περίφραξής του.
Παράλληλα, θα πρέπει να επιδιωχθεί η συνεκτικότητα των χώρων πρασίνου, ώστε οι πράσινες εκτάσεις να αποτελέσουν ένα κατά το δυνατόν ενιαίο και συνεκτικό δίκτυο και να εξασφαλίζονται οι βασικές οικολογικές λειτουργίες.
Σε ό,τι αφορά την εκθεσιακή δραστηριότητα θα εξυπηρετείται με δύο νέα κτίρια.
Επιφυλακτική για την έκταση του πάρκου η αντιπολίτευση
Παρά τις αλλαγές που εισάγει το νέο σχέδιο, οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις.
“Η θεσμική και πολιτική πίεση της τοπικής κοινωνίας για τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου, έτσι όπως εκφράζεται αδιαλείπτως και από τη δημοτική παράταξη ‘Θεσσαλονίκη Για Όλους’, έφερε τη θετική αλλαγή στον αρχικό σχεδιασμό του Υπερταμείου και της διοίκησης Αγγελούδη τόσο με την κατάργηση του ιδιωτικού real estate όσο και για τη μετατροπή χώρων δόμησης σε χώρους πάρκου. Όμως, η πολιτική εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με λόγια και υποσχέσεις, ειδικά σε προεκλογικές περιόδους. Χτίζεται με θεσμικές νομικές δεσμεύσεις μέσω των οποίων σκιαγραφείται ένα συνολικό σχέδιο για τη δημιουργία ενός πραγματικού Μητροπολιτικού Πάρκου, μια στρατηγική κατεύθυνση για το μέλλον της ΔΕΘ και ένα όραμα για τη βιώσιμη προοπτική μιας σύγχρονης Θεσσαλονίκης”, τονίζει σε σχετική ανακοίνωσή της η παράταξη του Σπύρου Πέγκα.
Από την πλευρά του, ο δημοτικός σύμβουλος της «Πόλης Ανάποδα» Νίκος Νικήσιανης σημειώνει: “το πραγματικό πρόβλημα, εδώ και τώρα, είναι ότι δεν υπάρχει πάρκο, πόσο μάλλον μητροπολιτικό, και πόσο μάλλον 120 στρεμμάτων. Αυτό που υπάρχει είναι ένας περιφραγμένος ‘ελεύθερος χώρος’ 86 στρεμμάτων, τον οποίον η ΔΕΘ ρητά θα χρησιμοποιεί όπως θέλει για τις ανάγκες της”.
