της Βαρβάρας Ζούκα
Με συγκεκριμένες ασφαλιστικές δικλείδες, που συνδέουν ευθέως την παραχώρηση δημοτικών εκτάσεων με την υλοποίηση του Μητροπολιτικο
της Βαρβάρας Ζούκα
ύ Πάρκου των 120 στρεμμάτων, επιχειρεί ο Δήμος Θεσσαλονίκης να κατοχυρώσει τον νέο σχεδιασμό για την ανάπλαση της ΔΕΘ.
Το θέμα έρχεται προς έγκριση την Τετάρτη στο δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης και αφορά τη δωρεάν παραχώρηση της χρήσης ακινήτων του δήμου προς τη ΔΕΘ-Helexpo για διάστημα 99 ετών, με στόχο να καταστεί δυνατή η υλοποίηση του νέου σχεδίου για την ανάπλαση της ΔΕΘ.
Η ουσία, ωστόσο, δεν βρίσκεται σε αυτή καθαυτή την παραχώρηση των δημοτικών ακινήτων, αλλά στους όρους που τη συνοδεύουν. Το σχέδιο της σύμβασης περιλαμβάνει «διαλυτική αίρεση», με την οποία η παραχώρηση συνδέεται ρητά με την υλοποίηση του Μητροπολιτικού Πάρκου. Βάσει αυτής, εάν οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις που τίθενται από μέρους του δήμου δεν τηρηθούν, τότε η σύμβαση παύει να ισχύει αυτοδικαίως και αναδρομικά, ενώ η χρήση των ακινήτων επιστρέφει στον Δήμο Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται ουσιαστικά για τη θεσμική ασφαλιστική δικλείδα με την οποία ο δήμος επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι εκτάσεις που παραχωρεί θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίο δίνονται: την υλοποίηση του νέου σχεδίου για την ανάπλαση της ΔΕΘ με επίκεντρο το Μητροπολιτικό Πάρκο.
-
Πότε «σπάει» η συμφωνία
-
Κομβικό σημείο της συμφωνίας είναι η τροποποίηση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για την ανάπλαση της ΔΕΘ. Και αυτό γιατί το ισχύον ΕΠΣ αποτυπώνει τον αρχικό σχεδιασμό της ανάπλασης και όχι τις ουσιώδεις αλλαγές που αποφασίστηκαν στη συνέχεια και συγκροτούν πλέον τη νέα φυσιογνωμία του έργου.
-
Με απλά λόγια, το Μητροπολιτικό Πάρκο των περίπου 120 στρεμμάτων, όπως έχει πλέον συμφωνηθεί, δεν είναι σήμερα πολεοδομικά κατοχυρωμένο. Για να αποκτήσει θεσμική υπόσταση και να μπορεί να υλοποιηθεί απαιτείται προηγουμένως η τροποποίηση του ΕΠΣ, ώστε σε αυτό να ενσωματωθεί ο αναθεωρημένος σχεδιασμός.
-
Ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται και μία από τις βασικότερες ασφαλιστικές δικλείδες που θέτει ο Δήμος Θεσσαλονίκης. Η παραχώρηση των δημοτικών εκτάσεων δεν δίνεται άνευ όρων. Συνδέεται ρητά με την προώθηση της απαιτούμενης τροποποίησης του ΕΠΣ και, τελικά, με την υλοποίηση του Μητροπολιτικού Πάρκου, σύμφωνα με όσα έχουν συμφωνηθεί.
-
Εάν δεν υποβληθεί η απαιτούμενη μελέτη για την τροποποίηση του ΕΠΣ, εάν δεν υλοποιηθεί το Μητροπολιτικό Πάρκο ή εάν αλλάξει η προβλεπόμενη χρήση των δημοτικών ακινήτων σε σχέση με όσα θα περιλαμβάνονται στην αίτηση τροποποίησης, ενεργοποιείται η «διαλυτική αίρεση». Στην περίπτωση αυτή η σύμβαση παύει να ισχύει αυτοδικαίως και αναδρομικά και η χρήση των ακινήτων επιστρέφει στον Δήμο Θεσσαλονίκης.
-
Η ανάγκη τροποποίησης του ΕΠΣ προέκυψε μετά τον επαναπροσδιορισμό του έργου, στη βάση της κυβερνητικής απόφασης του Σεπτεμβρίου του 2025 και της διαβούλευσης που ακολούθησε μεταξύ της Μονάδας PPF του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, της ΔΕΘ-Helexpo, του Δήμου Θεσσαλονίκης και των τοπικών φορέων.
-
Ο αναθεωρημένος σχεδιασμός διαφοροποιείται ουσιωδώς από εκείνον πάνω στον οποίο είχε στηριχθεί το ισχύον ΕΠΣ. Το ξενοδοχείο και το επιχειρηματικό κέντρο αφαιρούνται από το φυσικό αντικείμενο, το έργο αποκτά πλέον χαρακτήρα δημόσιου έργου με κρατική χρηματοδότηση και, κυρίως, η ανάπλαση οργανώνεται γύρω από ένα Μητροπολιτικό Πάρκο περίπου 120 στρεμμάτων, ανοικτό και ελεύθερα προσβάσιμο στους πολίτες.
-
Οι κόκκινες γραμμές του δήμου
Σύμφωνα με όσα ορίζονται, «η παραχώρηση των δημοτικών εκτάσεων δεν αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση ιδιωτικού οικονομικού οφέλους, αλλά συνδέεται άμεσα με την υλοποίηση έργου υπερτοπικής σημασίας, το οποίο περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός δημόσια προσβάσιμου Μητροπολιτικού Πάρκου, την περιβαλλοντική και πολεοδομική αναβάθμιση της περιοχής, την ενίσχυση των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών της πόλης».
Η εξυπηρέτηση του δημοσίου και τοπικού συμφέροντος, καθώς και η συμβολή της στην αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος, σύμφωνα με όσα επισημαίνονται στην εισήγηση προς το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης αναδεικνύονται ιδίως από τα ακόλουθα:
1) Τη δημιουργία-διαμόρφωση Μητροπολιτικού Πάρκου, συνολικής έκτασης 120 στρεμμάτων, με εκτεταμένες φυτεύσεις υψηλής και χαμηλής βλάστησης, με υδάτινο στοιχείο, ελεύθερους χώρους και σύγχρονες υποδομές αναψυχής και περιπάτου που έχει σαν αποτέλεσμα την πλήρη αφαίρεση της δόμησης από τις περιοχές δόμησης Ι2 και ΙΙΙ με τον μηδενισμό των μέγιστων επιτρεπόμενων δομήσιμων επιφανειών που το ισχύον ΕΠΣ αποδίδει στις εν λόγω περιοχές, ήτοι 14.000,00τ.μ. της Ι2 και 35.000,00τ.μ. της ΙΙΙ, και την ένταξη αυτών στην έκταση του πάρκου.
2) Την κατασκευή δυο νέων βιοκλιματικών εκθεσιακών κτιρίων που θα καλύπτουν τις σύγχρονες ανάγκες της αμιγούς εκθεσιακής και εν γένει της εμπορικής δραστηριότητας της ΔΕΘ-HELEXPO.
3) Τη δημιουργία χιλίων (1.000) υπόγειων θέσεων στάθμευσης.
4) Την ευθύνη και την ανάληψη του κόστους συντήρησης, λειτουργίας και φύλαξης του Μητροπολιτικού Πάρκου από τη ΔΕΘ-HELEXPO.
5) Τη λειτουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου ως ανοικτού χώρου με περίφραξη και φύλαξη, ελεύθερα προσβάσιμου από τους πολίτες όλον τον χρόνο, κατά τρόπο αντίστοιχο προς το μοντέλο λειτουργίας του Εθνικού κήπου στην Αθήνα καθώς και του Πεδίου του Άρεως.
6) Την παραχώρηση στον Δήμο Θεσσαλονίκης τη χρήση χώρου για τη στέγαση μόνιμου περιπτέρου (100,00 τ.μ.) του Δήμου, εντός του νέου εκθεσιακού κέντρου, σύμφωνα με τους όρους που θα καθορίσει το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας.
